از بهترین روش های به نژادی ماهیان جداسازی دودمان های خالص با توان تولید دورگه های پرمحصول است. در مطالعه حاضر تاثیرات هتروزیس، افت به واسطه همخونی، تاثیرات مادری، ترکیب پذیری عمومی و ترکیب پذیری خصوصی صفات مربوط به تولیدمثل شامل تعداد تخم تولیدی، تعداد تخم هچ شده و درصد هچ نتاج خالص و دورگه های حاصل از تلاقی گونه تایگر و دوسویه آن یعنی گرین و آلبینو بارب در قالب طرح دی آلل کراس کامل بررسی شد. نتایج بیانگر منفی بودن میزان هتروزیس در هر سه صفت مذکور بود و هیچ کدام از دورگه ها نسبت به نتاج والدین خالص خود در صفات مورد بررسی برتری نشان ندادند. همچنین، نتایج نشان داد که بیشترین میزان افت به واسطه همخونی در بین تلاقی ها مربوط به صفت تولید تخم و کمترین میزان آن نیز مربوط به درصد هچ بود. این بررسی نشان می دهد زمانی که از سویه آلبینو به منزله لاین مادری استفاده شود، عملکرد دورگه های حاصل نسبت به سایر تلاقی ها بالاتر است و تاثیرات مادری مثبتی دارد. بنابراین، این سویه می تواند به منزله لاین مادری در تلاقی ها استفاده شود. مقایسه میزان ترکیب پذیری عمومی نشان دهنده برتری ژنتیکی افزایشی تایگر بارب نسبت به دو سویه دیگر در صفت تعداد تخم تولیدی است و بیانگر این نکته است که این سویه می تواند ارزش های اصلاحی (GCA) خود برای قدرت تخم ریزی را به نتاج خود منتقل کند. همچنین، بالاترین میزان ترکیب پذیری خاص که به منظور استفاده از حداکثر توان ژنتیک غیرافزایشی دورگه هاست برای صفات تعداد تخم تولیدی، تعداد تخم هچ شده و درصد هچ به ترتیب مربوط به دورگه های حاصل از تلاقی های تایگر نر با گرین ماده، تایگر نر با آلبینوی ماده و آلبینوی نر با گرین ماده است.

شناخت و درک صحیح از نوع کنترل ژنتیکی صفات، ترکیب پذیری و ساختار ژنتیکی ارتباط مستقیمی با موفقیت برنامه های به نژادی دارد. در این بررسی پارامتر های ژنتیکی مربوط به صفات زراعی و عملکرد با استفاده از روش یک گریفینگ و مدل مخلوط B برای هفت رقم و لاین کنجد شامل اولتان، داراب1، ورامین 2822، دشتستان2، کرج1، زودرس فلسطینی و TLHE همراه با 42 ترکیب دورگ حاصل از آن ها به صورت دی آلل کامل مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج تجزیه واریانس بیانگر وجود تفاوت معنی دار برای تمام صفات به جز درصد روغن، در بین والدین و دورگ ها، اثر ترکیب پذیری عمومی (GCA) و اثر ترکیب پذیری خصوصی (SCA) بود. واریانس اثر تلاقی های معکوس برای همه صفات به جز صفت عملکرد دانه غیر معنی دار بود. بر اساس نسبت میانگین ترکیب پذیری عمومی به میانگین ترکیب پذیری خصوصی اثر افزایشی ژن ها نقش بیشتری نسبت به اثر غیر افزایشی در کنترل صفات تعداد کپسول در شاخه اصلی، ارتفاع اولین کپسول، طول کپسول ودرصد روغن داشت ودر سایر صفات اثر غیر افزایشی ژن ها بیشتر بود. مقادیر وراثت پذیری عمومی از 48.90 درصد در صفت ارتفاع ساقه زاینده کپسول تا 90.5 در صفت تعداد کپسول در بوته متغیر بود. ارزیابی وراثت پذیری خصوصی نشان دهنده مقادیر بالای این شاخص برای تعداد کپسول در شاخه اصلی با 67.64 درصد و ارتفاع اولین کپسول با 60.43 درصد بود که حاکی از بازده بالای گزینش برای این صفات است. در این بررسی بهترین ترکیب شونده های عمومی در بین لاین های مورد ارزیابی از نظر صفات مورد بررسی شناسایی شدند.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

در این بررسی، از روش دای آلل کراس یک طرفه، روش 2 گریفینگ و مدل مخلوط B برای ارزیابی پارامترهای ژنتیکی صفات مورفولوژیک و فیزیولوژیک هفت لاین کنجد و 21 توده F2 آن ها در شرایط آ بیاری و محدودیت آبی استفاده شد. بر اساس نسبت میانگین ترکیب پذیری عمومی به خصوصی در شرایط آبیاری، کنترل صفات تعداد روز تا آغازگل دهی، تعداد روز تا پایان گل دهی، تعداد روز گل دهی ، تعداد روزتا رسیدگی، تعداد کپسول در شاخه اصلی، وزن هزار دانه، عملکرد شاخه اصلی، طول کپسول، طول میان گره، تعداد گره غیر زاینده کپسول، تعداد گره زاینده کپسول و تعداد کل گره تحت تاثیر اثر افزایشی ژن ها، برخی صفات تحت تاثیر اثر غیر افزایشی ژن ها و برخی دیگر تحت تاثیر صفات ترکیب متوازنی از این دو اثر بود.مقادیر وراثت پذیری عمومی از 58.4 درصد برای طول میان گره تا 97.7 درصد برای تعداد کپسول در بوته متغیر بود. ارزیابی وراثت پذیری خصوصی نشان دهنده مقادیر بالای این شاخص برای صفات تعداد کپسول در شاخه اصلی با 82.5 درصد و روزتا رسیدگی با 80.5 درصد بود که حاکی از بازده بالای انتخاب برای این صفات بود. در شرایط محدودیت آبی در تمام صفات، اثر غیر افزایشی ژن ها نقش بیشتری داشت. وراثت پذیری عمومی صفات در این شرایط تغییر محسوسی نسبت به شرایط آبیاری نداشت، اما برآوردهای وراثت پذیری خصوصی در شرایط محدودیت آبی نسبت به آبیاری دچار کاهش شد که بیانگر احتمال کندی پیشرفت برنامه های به نژادی است.

صفات رشد در پرندگان گوشتی از صفات مهم اقتصادی در برنامه های اصلاح نژادی هستند. بخش قابل توجهی از عملکرد رشد در پرندگان نتیجه اثر ترکیبی ژن ها است، که بهره گیری از این اثرات ترکیبی نیازمند طراحی یک سیستم مطلوب جفت گیری جهت استفاده از قابلیت ترکیبی عام و خاص ژن ها می باشد. این مطالعه با هدف پیش بینی مؤلفه های واریانس و فراسنجه های ژنتیکی صفات وزن بدن در جمعیت آمیخته حاصل ازتلاقی دی آلل کراس چهار سویه بلدرچین با استفاده از مدل هایی شامل اثرات ژنتیکی افزایشی مستقیم و اثرات ژنتیکی غیرافزایشی انجام شد. برآورد مؤلفه های واریانس برای صفات وزن شامل وزن هچ، وزن های 5، 10، 15، 20، 25، 30، 35، 40 و 45 روزگی با مدل دام تک-صفتی مبتنی بر نمونه گیری گیبس انجام گرفت. نمونه گیری گیبس با 1500000 سیکل، دور سوخته 150000 و فواصل 100 انجام شد. وراثت-پذیری صفات فوق به ترتیب 655/0، 276/0، 201/0، 022/0، 053/0، 04/0، 129/0، 087/0، 417/0 و 046/0 برآورد شدند. در صفات وزن مربوط به سنین اولیه رشد، سهم اثرات ژنتیکی مستقیم کم بود و با افزایش سن پرنده به سهم واریانس افزایشی پرنده افزوده شد. افزودن اثرات ژنتیکی غیرافزایشی شامل غلبه و اپیستاتیک در مدل باعث کاهش واریانس خطا و افزایش دقت برآوردهای واریانس ژنتیک افزایشی گردید.

کنترل ژنتیکی تیپ آلودگی در زنگ زرد با استفاده از شش رقم گندم در یک طرح دی آلل یک طرفه بررسی شد. ارقام عبارت از Tiritea (شاهد حساس)، Tancred، Kotare،Otane ، Karama و Briscard بودند. شش رقم مورد نظر به همراه 15 هیبرید F1 مربوطه از واکنش به سه پاتوتیپ 7E18A- ، 38E0A+ و +134E 134Aارزیابی شدند. برای هر پاتوتیپ یک طرح بلوکهای تصادفی با 21 تیمار طراحی گردید. داده های حاصل از تیپ آلودگی بر اساس روشهای مورلی جونز، التر و مورتون، گریفینگ و روش گرافیکی هیمن تجزیه شدند. در هر پاتوتیپ مقادیر منفی و مثبت برای درجه غالبیت مشاهده شد که بیانگر اثر متقابل ژنوتیپ میزبان با پاتوژن می باشد. تجزیه های واریانس نشان دادند که در تبیین تیپ آلودگی هم اثرات افزایشی و هم اثرات غالبیت دخالت دارند، ولی در مجموع نقش اثرات افزایشی بیشتر از اثرات غیر افزایشی بود. متوسط وراثت پذیری عمومی و خصوصی به ترتیب 0.89  و0.54  بر آورد شد. در این تجزیه گرافیکی هیمن، درجه غالبیت بسته به نوع پاتوتیپ از غالبیت ناقص تا فوق غالبیت متغیر بود. در همه پاتوتیپ ها رقم Briscard دارای ژن های مغلوب بود، در صورتی که درپاتوتیپ های + 38E0Aو -7E18A رقم  Karama و در پاتوتیپ +134E134Aرقم Kotare از ژن های مغلوب بر خوردار بود. قابلیت ترکیب عمومی منفی (مقاومت زیادتر) و معنی داری نیز برای Kotare در مورد پاتوتیپ 7E18A- ، Briscard برای پاتوتیپ + 38E0AوBriscard ، Karama  و Kotare برای پاتوتیپ 134E134A+ بدست آمد. بطور کلی با در نظر گرفتن وراثت پذیری بالای تیپ آلودگی، ارقام مذکور را می توان در برنامه های اصلاحی برای کاهش تیپ آلودگی به کار برد.

0

تنش خشکی یکی از مهم ترین عوامل خسارت زا در تولید محصول توتون، در بیشتر مناطق دنیا از جمله در ایران می باشد. اطلاع از ویژگی های ژنتیکی صفات ارقام توتون، نحوه توارث و عکس العمل آن ها در شرایط تنش حایز اهمیت بسیار است. برای این منظور پنج رقم توتون ویرجینیا به صورت یک طرح دی آلل یک طرفه با یکدیگر تلاقی داده شد و در سال 1385 والدین و نسل F2 آن ها در دو آزمایش جداگانه (شرایط آبیاری عادی و تنش خشکی) در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در مرکز تحقیقات توتون رشت کشت شد که با استفاده از مدل دوم از روش دوم گریفینگ مورد تجزیه قرار گرفت. نتایج تجزیه واریانس حاکی از وجود تفاوت های ژنتیکی بین ژنوتیپ ها برای تمام صفات بود. نتایج تجزیه دی آلل نشان داد که اثر ترکیب پذیری عمومی (GCA) و ترکیب پذیری خصوصی (SCA) برای کلیه صفات در هر دو شرایط تنش خشکی و بدون تنش معنی دار بود. بر اساس نتایج به دست آمده، در کنترل صفات میزان نیکوتین و میزان قند، در هر دو شرایط محیطی، واریانس غیر افزایشی از اهمیت بیشتری برخوردار بود، در حالی که برای صفت درصد پتاس، در شرایط نرمال از اثر غیر افزایشی کاسته شده و بر نقش اثر افزایشی افزوده گردید. رقم K394 در شرایط بدون تنش خشکی و رقم Coker254 در شرایط تنش به عنوان بهترین والدین برای کاهش میزان نیکوتین معرفی شدند. رقم Coker347 در هر دو شرایط تنش و بدون تنش به عنوان بهترین رقم برای افزایش میزان قند شناسایی شد. بهترین هیبرید برای کاهش میزان نیکوتین در هر دو شرایط تنش خشکی و بدون تنش خشکی هیبرید Coker254×Coker347 بود. بهترین هیبرید برای افزایش میزان قند در شرایط بدون تنش، هیبرید VE1×Coker347 بود، ولی در شرایط تنش خشکی، هیچ هیبریدی برای افزایش میزان قند معرفی نگردید. تحلیل گرافیکی نتایج نشان داد که کنترل ژنتیکی صفت میزان نیکوتین در هر دو شرایط محیطی به صورت فوق غالبیت می باشد.

هدف از این مطالعه شناسایی QTL های صفات وزن بدن روی کروموزوم 3 بلدرچین ژاپنی در قالب طرح تلاقی چهار نسلی بر پایه دی آلل کراس بود. بدین منظور چهار سویه Wild، A and M Texas، Italian و Tuxedo بلدرچین ژاپنی دو به دو و رفت و برگشتی تلاقی داده شده و نسل اول ایجاد شد. سپس از تلاقی پرندگان آمیخته نسل اول، نسل های بعدی شامل دوم، سوم و چهارم ایجاد شدند. داده های فنوتیپی شامل اندازه گیری های وزن بدن از تولد تا 45 روزگی با فاصله 5 روز در نتاج حاصل از والدین انتخابی نسل چهارم بودند. والدین نسل سوم و چهارم و کل پرندگان حاصل از والدین انتخابی نسل چهارم (369 پرنده) برای سه نشانگر ریزماهواره ای واقع بر کروموزوم 3 تعیین ژنوتیپ شدند. برآورد اثرات نشانگرها و مؤلفه های واریانس QTL با سه مدل افزایشی، غالبیت و افزایشی-غالبیت نشانگرها با رویه AI-REML نرم افزار GVCBLUP انجام شد. در برآورد آثار نشانگرها نقطه ای که بالاترین میزان آماره F را دارا بود به عنوان مکان QTL گزارش شد. نتایج این تحقیق بیانگر وجود حداقل یک مکان ژنی (QTL) با اثرات افزایشی مرتبط با صفات وزن 5، 10، 20 و 40 روزگی در ابتدای کروموزوم و برای صفات هچ، 15، 25، 30، 35 و 45 روزگی در موقعیت 38 سانتی مورگان کروموزوم 3 بودند. همچنین در مدل غالبیت QTL های معنی دار برای اکثر صفات به جز 25 و 35 روزگی در ابتدای کروموزوم 3 قرار داشتند. درصد تغییرات بواسطه اثرات افزایشی و غالبیت نشانگر ها در تظاهر فنوتیپی صفات وزن بدن در دامنه 3/1 تا 7/8 درصد قرار داشت.